Doğru Konut Nasıl Seçilir?
Lokasyon ve Çevre Analizi
Bir konutun değerini belirleyen en önemli unsur konumudur. Ulaşım akslarına, hastane, okul ve sosyal alanlara yakınlık, uzun vadeli değer artışının (prim potansiyeli) anahtarıdır.
Yapı Güvenliği ve Yaş
Konut alırken güncel deprem yönetmeliğine uygunluk, zemin etüt raporu ve kullanılan malzeme kalitesi sorgulanmalıdır. Bina yaşı, ileride oluşabilecek tadilat masraflarını doğrudan etkiler.
Net ve Brüt Metrekare
Satış sözleşmelerinde belirtilen brüt metrekare ile konutun içindeki net kullanım alanı (duvarlar arası net alan) arasındaki fark incelenmeli, eklentiler (otopark, depo payı) netleştirilmelidir.
Tapu Süreçleri ve Yasal Haklar
Konut satın alırken telafisi zor maddi kayıplar yaşamamak adına tapu sicil kaydı mutlaka incelenmelidir. Taşınmazın üzerinde ipotek, haciz, şerh veya intifa hakkı gibi kısıtlamaların olup olmadığı Tapu Müdürlüklerinden kontrol edilmelidir.
Taşınmazın kat irtifakı/kat mülkiyeti durumu ile yapının yapı kullanma izin belgesi (iskan) ayrıca kontrol edilmelidir. Bunlar aynı kavram değildir; mevcut durumun tapu kaydı ve ilgili idari kayıtlarla teyit edilmesi önemlidir.
Konut Kredisi (Mortgage) İpuçları
- Ekspertiz Değeri: Konut kredilerinde kredi/değer oranı tek bir sabit yüzde değildir. Kullanılabilecek azami kredi tutarı; konutun değeri, enerji sınıfı ve yürürlükteki BDDK düzenlemelerinde belirtilen diğer koşullara göre değişebilir. Bankanın kredi değerlendirmesi ayrıca kendi kredi politikalarına tabidir.
- Maliyet Oranı (Aylık/Yıllık): Kredi çekerken sadece faiz oranına değil; dosya masrafı, hayat sigortası, zorunlu deprem sigortası (DASK) ve konut sigortası gibi ek maliyetleri içeren yıllık maliyet oranına bakılmalıdır.
- Geri Ödeme Dengesi: Aylık kredi taksitleri; hane halkının net geliri, mevcut borçları, düzenli giderleri ve olası faiz/maliyet değişimleri birlikte değerlendirilerek sürdürülebilir bir ödeme planına göre belirlenmelidir.